راز

به بداخلاقی های کودک بی اعتنایی کنید:

این روش، سریعترین راه خلاصی از کج خلقی های کودکان است، زیرا هدف اصلی بیشتر این رفتارها جلب توجه بزرگترهاست و نه چیز دیگر. فرقی نمی کند دلیل کودک برای کج خلقی ها چیست و اهمیتی ندارد که گریه و زاری کودک نتیجه مستقیم "نه" گفتن شما به جمله ای مانند "بده به من " باشد یا علت دیگری داشته باشد. به هر حال، کج خلقی، رفتار و پاسخ مناسبی نیست و رفتار مناسب و عاقلانه و پذیرفته ای که شما از کودکتان انتظار دارید و دوست دارید آن را به او بیاموزید، چیز دیگری است. بنابراین، نسبت به کج خلقی های کودک بی اعتنایی کنید. شما نمی توانید برای کودکی که در حال داد و فریاد است دلیل و منطق بیاورید، بنابراین تلاش هم نکنید. شما با بغل کردن و نوازش کردن کودک هم نمی توانید احساسش را تغییر دهید، هرچند این کار لزومی هم ندارد. یک کودک دو ساله براحتی می تواند دست از کج خلقی بردارد و به کلی این رفتار را ترک کند. شما با بی اعتنایی به بداخلاقی های کودک، تا جایی که بخودش آسیبی نزند، به او می آموزید که بداخلاقی های کودک، تا جایی که بخودش آسیبی نزند، به او می آموزید که بد اخلاقی کردن هیچ فایده ای ندارد و کودک خواهد آموخت که کمتر چنین واکنش هایی را از خود نشان دهد.

از محل دور شوید. وقتی می بینید کودک در حال جیغ و فریاد و به عبارتی بداخلاقی است، بکار خود بپردازید اگر با کسی مشغول صحبت هستید، صحبتتان را ادامه دهید و اگر نه با خودتان مشغول حرف زدن شوید.اگر خطری متوجه کودک نیست می توانید از اتاق بیرون بروید و البته باید وضعیت را زیر نظر داشته باشید. اگر بداخلاقی و گریه و زاری کودک واقعا برای جلب توجه شما باشد، وقتی از اتاق بیرون می روید ممکن است او به دنبال شما بیاید چون به شنونده نیاز دارد! اگر چنین اتفاقی افتاد، بدانید که کارتان را خوب انجام داده اید و در مسیر درستی قرار گرفته اید. آواز بخوانید، رادیو یا تلویزیون را روشن کنید، بنشینید و مشغول مطالعه شوید و یا شروع به پختن شام کنید. مراقب باشید که به کودک اصلا نگاه نکنید، چون حتی نیم نگاه هم می تواند قطع شدن سر و صدا را به تعویق بیندازد.

*** اگر نمی توانید سر و صدای کودک را آنطور که گفته شد نادیده بگیرید، از روش تکرار یک عبارت (سوزن گرامافون گیر کرده) استفاده کنید تا رفتار او را تغییر دهید. فرض کنید نانا می خواهد با عینک شما بازی کند و شما به او اجازه نمی دهید و نانا به جیغ کشیدن و پا زمین کوبیدن خود می پردازد. در این هنگام او را در محلی که نتواند بخودش آسیبی برساند قرار دهید و به او بگویید: " نانا نمیشه با عینک من بازی کنی، وقتی گریه ات تموم شد بیا تا با هم بازی کنیم" سپس مدتی به گریه او توجه نکنید. اگر برای شما مشکل است که به بی توجهی خود ادامه دهید و اگر می بینید کودک دست از گریه برنمی دارد و یا خلاصه اگر دلتان برایش می سوزد، چند دقیقه صبر کنید تا گریه اش کمتر شود، سپس به او بگوید: " وقتی گریه ات تمام شد بیا تا با هم بازی کنیم" و هیچ چیز دیگری نگویید. اگر کودک گریه اش را شدیدتر کرد، تعجب نکنید، زیرا این رفتار، نتیجه توجه کردن به بداخلاقی های اوست. در صورت لزوم جمله خود را تکرار کنید،ولی مراقب باشید که چیز دیگری نگویید. به یاد داشته باشید که هدف شما صرفا آن است که به کودک خود کمک کنید تا این کارش را ترک کند.

*** مدت گریه زاری و بداخلاقی و تعداد آنها را ثبت کنید: دختر کوچکی بنام نانا در گریه و زاری و کج خلقی مهارت استادگونه ای داشت و والدین او نمی توانستند براحتی به جیغ های او بی اعتنایی کنند، ولی سرانجام، تصمیم گرفتند تلاش کنند و تا حد امکان به این رفتار نانا بی اعتنایی کنند.نانا عادت داشت وقتی خواسته هایش برآورده نمی شد سر میز شام گریه می کرد و جیغ میکشید. پدرش به او گفت که اگر می خواهد به این کار ادامه دهد، بهتر است به اتاق خودش برود،ولی نانا بکارش ادامه داد. پدرش او را بغل کرد و از سر میز شام به اتاقش برد تا در حالیکه همه در حال خوردن شامشان هستند نانا به جیغ کشیدن بپردازد. نخستین بار که پدرش این عمل را انجام داد، نانا 5 دقیقه و 32 ثانیه جیغ کشید.ناگهان جیغ او متوقف شد و مادرش به او گفت که غذایش سر میز است و او بسمت میز شام دوید. در چند روز بعد بازهم همین صحنه با مختصری تفاوت اتفاق افتاد. ابتدا مدت جیغ کشیدن کمی بیشتر شد، ولی به تدریج کاهش یافت.7 دقیقه، 14 دقیقه و 12 ثانیه، 5 دقیقه، 2 دقیقه 55 ثانیه و.....

*** وقتی گریه و زاری به پایان رسید، درباره آن صحبت نکنید. وقتی کودک بعد از تمام شدن گریه اش نزد شما آمد، به او توجه نکنید (به هر صورت که صلاح می دانید) طوری رفتار کنید که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده و به او فرصت بدهید که به سرعت روابط خوبش را با شما ادامه دهد. وقتی گریه کودکتان تمام شد بگویید،" بدو بیا، می خوایم بریم گردش" به او نگویید:" بنظرت کارت احمقانه نبود؟حالا که مثل یک پسر یا دختر بزرگ رفتار میکنی می برمت بیرون"چنین رفتاری به او نشان می دهد که گریه و زاری او بر روی شما تاثیر گذاشته و ممکن است در صورت لزوم، دوباره این کار را تکرار کند.

کودک را به محل دیگری ببرید:

اگر جیغو داد کودک آنقدر ادامه یافت که احساس کردید دیگر هیچ راهی جز تسلیم شدن ندارید، به کودک بگویید اگر می خواهد باز هم دادو فریاد کند، اشکالی ندارد ولی شما دیگر تحمل شنیدن آن را ندارید.باید برای X  دقیقه ( X مساوی با سن کودک ) در اتاقش یا روی صندلی بماند و تا وقتی که 1دقیقه تمام ساکت نشده است، نمی تواند محلی را که شما گفته اید ترک کند.

برای تقویت رفتار درست در کودکتان از تحسین و یک روش پاداش دهی استفاده کنید:

*** وقتی کودک بد اخلاقی نمی کند و جیغ نمی کشد به او توجه بیشتری بکنید.همانطورکه قبلا توضیح دادیم به زمان هایی که کودک خوش رفتار است، توجه کنید و در آن زمان ها کودک را دریابید. اگر می پندارید بداخلاقی کودک برای جلب توجه شما بوده است، وقتی بد اخلاقی نمی کند به او توجه کنید و هر کار خوبی که انجام می دهد، مورد توجه قرار دهید.به کودک برای رفتار خوب و همکاری اش پاداش دهید.

اجازه ندهید کودک، از بداخلاقی و گریه به عنوان وسیله ای برای شانه خالی کردن از بار مسئولیت استفاده کند:

جالب است بدانید کودکان چقدر زود می آموزند که جیغ کشیدن و بد اخلاقی آنقدر پدر مادر را آشفته می کند که یادشان می رود چه کاری به او محول کرده بودند. مادر نانا از او می خواهد که اسباب بازی هایش را از روی زمین جمع کند و نانا دائما پاسخ می دهد:" الان مامان،1 دقیقه دیگه " سرانجام مادرنانا عصبانی می شود و بر سر او فریاد می کشد.نانا هم شروع به گریه می کند و خودش را به زمین می کوبد و به همین دلیل به اتاقش فرستاده می شود تا ساکت شود. درحالیکه نانا مشغول گریه است، مادرش با عصبانیت اسباب بازی های او را از روی زمین جمع آوری می کند. بنابراین وقتی نانا ساکت می شود و از اتاقش بیرون می آید، دیگر لازم نیست اسباب بازیهایش را جمع کند. بدین ترتیب، او توانسته با ناآرام کردن اوضاع، از زیر بار مسئولیت فرار کند.

*** به کودکتان به طور دقیق بگویید چه کاری باید انجام دهد و پی آمد انجام ندادن آن چیست.

*** وقتی از کودکتان کاری را می خواهید که در انجام آن تعلل می کند، نباید چندین بار تذکر بدهید و دستورتان را تکرار کنید.

*** پس از اینکه کودک را برای انجام ندادن تنبیه کردید یا از روش هایی مثل محروم کردن موقت یا حتی تصحیح بیش از حد استفاده کردید، حتما کودک را وادارید تا کاری را که از او خواسته بودید، انجام دهد.

اجازه ندهید کج خلقی های کودک، پاسخ های "بله" یا "خیر" شما را تغییر دهد:

*** کودکان از همان دوران آغازین تولد خود آموخته اند که اگر به اندازه کافی و یا به شدت گریه کنند، می توانند به آنچه می خواهند دست یابند.آنها بخوبی در می یابند که به ویژه وقتی بابا یا مامان خسته هستند، وقتی میهمان دارند، یا وقتی بیرون از خانه این اتفاق بیفتد، احتمال بیشتری دارد که رفتارشان نتیجه بخش باشد.کودکان می آموزند که با کج خلقی، توجه افراد را به سوی خود جلب کنند.

*** به کودک بفهمانید که وقتی حرفی می زنید، تصمیمتان همان است که گفتید و آن را تغییر نخواهید داد.برای مثال: برای او توضیح دهید آمدن عمو یا رفتن به منزل پدربزرگ باعث نمی شود که شما "بله" یا "خیر" خود را تغییر دهید.

*** هیچ اعتنایی به آنچه "نه" گفتن شما اتفاق می افتد، نکنید! درحالیکه کودک به شدت در حال گریه و جیغو غوغاست.

کج خلقی ها را در نطفه خفه کنید:

*** باید دانست کلید کنترل انفجارهای بداخلاقی کودک، در همان زمان و مکان وقوع است. واقع بین باشید و از قبل برای کارهایتان برنامه ریزی کنید. کودکتان را در موقعیتی قرار ندهید که می دانید مسئله ساز خواهد شد. اکثر کودکان یاد می گیرند که همراه با شما برای خرید به سوپرمارکت بیایند و تحمل آن برایشان سخت نیست، ولی یک خرید طولانی چند ساعته در بازار، معمولا بیش از تحمل آنهاست.

*** در هنگام شروع گریه و بداخلاقی، بلافاصله اقدام کنید. صبر نکنید تا بعدا به مشکل رسیدگی کنید.

بکوشید از گفتن جملاتی که باعث ایجاد بداخلاقی در کودک می شود، خودداری کنید:

مواقع و موقعیتهایی وجود دارند که احتمال بداخلاقی و گریه و زاری کودک را زیاد است.مثلا اگر کودک بیش از اندازه خسته و یا به شدت برانگیخته شده باشد، نمی تواند احساساتش را کنترل کند.ولی آگاهی از عواملی که باعث ایجاد آن ها می شود، به ما کمک می کند که از بروز کج خلقی جلوگیری کنیم.

*** در صورت لزوم در نحوه بازی کودک مداخله کنید. وقتی میبینید مسئله ای در حال ایجاد شدن است و کودکان در آستانه گریه کردن قرار دارد و اگر احساس می کنید می توانید از بروز آن پیشگیری کنید به کمک او بروید.

*** از خستگی و برانگیختن بیش از حد کودک خودداری کنید. وقتی میبینید کودک کوچک شما دیگر تحمل بازی را ندارد و خیلی خسته شده است، فعالیتش را متوقف کنید . یا به حذف عواملی که باعث برانگیختگی بیش از حد کودک شده است بپردازید تا بتواند احساساتش را کنترل کند.

وقتی تمام راه ها با شکست روبرو می شوند:

اگر هیچ یک از راه های گفته شده در بالا، باعث کاهش بداخلاقی های کودک شما نشد، پیشنهاد می کنیم که به یک متخصص مراجعه کنید. امکان دارد که عوامل زمینه ای دیگر باعث شده باشند که کودک نتواند احساساتش را بخوبی کنترل کند.

منبع: چگونه با کودکم رفتار کنم- بیش از 1200 راه کار عملی و موثر برای حل مشکلات کودکان از تولد تا 12 سالگی- از دکتر گاربر- ترجمه شاهین خزعلی و همکاران